Stenen grafmonument gevonden

In de toren van de kerk van Oostwold is ook een stenen grafmonument gevonden. Kennelijk was de steen (90 cm.) gebroken. De onderkant stond er niet bij. Later is de onderkant van de steen in een hoekje van het kerkhof teruggevonden. Het grafmonument heeft aan beide kanten een opschrift. Aan de ene kant staat o.a. de naam van de overleden. Aan de andere kant staat een tekst.

De steen moet geplaatst zijn in 1836. Het jaar van overlijden is niet meer te lezen op de steen. De datum wel; 26 september.

De steen moet ongeveer 1.30 m hoog zijn geweest. Op de bovenkant is een soort afdekkapje.

De voorkant: Eerst een soort wapen met een helm met vleugels er bovenop.

In het wapen staat een rechtopstaande rechterhand. Aan beide kanten staan drie sterren. Er omheen is er een versiering van ranken.

Onder het wapen staat te lezen:

Ter Gedachtenis

van den

W E W Zeer Gel. Heer

Joh. Wilh: Tammen

geb: d: 8 Mei 1775

overl: d. 26 September ….

Aan de achterkant van de grafsteen staat bovenin een schuinsafgebeelde zandloper met daar doorheen een zeis, van rechtsboven naar linksonder. Het zwaard van de zeis steekt omhoog.

Dan een gedicht:

Het is den mensch

goed een maal

te moeten sterven

Gelukkig hij

die door den dood

het leven mag verwerven

Wie was Johannes Wilhelmus Tammen? Hij was predikant. Hij werd gedoopt in Groningen op 14 mei 1775. Zijn vader was organist in de academiekerk en verder was hij ook nog klokkenist.In 1801 werd Johannes W. Tammen tot predikant benoemd in Ter Apel. Daar trouwde hij met Geertruida Stuivinga, die in Ditzum (even over de grens bij Nieuwe Schans) was geboren. Zij was een domineesdochter.

In 1810 werd ds.Tammen benoemd als predikant te Oostwold en Hooge- en Lage Meeden. In de boeken van Ter Apel staat: “Joh. W. vertrokken naar Oostwold Legemeden.” Blijkbaar één hervormde gemeente. Hij overleed in Oostwold in 1836 en is daar ook begraven. In de lidmatenlijst van Oostwold, Lage- en Hogemeeden komen we zijn vrouw tegen.

We komen zijn naam ook nog tegen in een schoolmeestersrapport van 1813. Dat rapport gaat over het slechte onderwijs ‘ten plattenlande’.

“Te Oostwold klaagden mij de ingezetenen over het gebrekkige onderwijs van hunnen Onderwijzer.” In de lidmatenlijst van de Herv. kerk van Oostwold van 1810 lezen we dat in toen in elk geval Harm Hendriks.schoolmeester in Oostwold was. Op basis van het vorige bericht bepleit de inspectie dat er een adjunct aangesteld wordt. De dominee ondersteunt de schikking:

Ik (=inspecteur) heb de goedkeuring en uitvoering van deze wijze schikking aan den ijver en het beleid van Ds. TAMMEN te Oostwold te danken, die ook te weeg bragt, dat het schoolgebouw alhier aanmerkelijk vergroot, verbeterd en van de noodige schoolmeubelen voorzien werd.’ De conclusie van de inspectie is dan: “Voorts wint het onafgebroken schoolhouden hier jaarlijks aan”.

Het ligt in het voornemen om de grafsteen te herstellen en te herplaatsen op het kerkhof van Oostwold. In overleg is er met Peter Wortel is er een passende plaats gevonden tussen de andere gedenkstenen.

Het is goed om respectvol om te gaan met de begraafplaatsen en met de grafmonumenten in de Gemeente Leek. Daartoe is er onlangs een gemeentelijke stichting in het leven geroepen als opvolger van de werkgroep historische grafmonumenten van de gemeen te Leek. De nieuwe stichting – Stichting Anna van Eeuwsum (S.A.V.E.)- zet zich in om de (historische) grafmonumenten te behouden. Daartoe is er in elk dorp van de gemeente een groep vrijwilligers, die zich inzetten om de grafmonumenten te onderhouden. Zowel de drie gietijzeren monumentjes als de stenen grafmonument van dominee Tammen, worden onder verantwoordelijkheid van de stichting hersteld en herplaatst.