Herinneringen aan de oude kerk: klok, preekstoel en zilver
Herinneringen aan de oude kerk: klok, preekstoel en zilver
Meteen na afbraak van de oude kerk werd begonnen met de bouw van de huidige kerk. In totaal moest de bouw f 6000,- kosten, waarvoor de dorpsbewoners zelf nog geen f 500,- wisten op te brengen. In de correspondentie over de kerkbouw merkt het hervormde Provinciaal College van Toezicht op: “Wij hebben hier werkelyk met eene arme gemeente te doen. In Oostwold (Westerkwartier) zijn maar een paar eenigszins bemiddelde mensen “12 De nieuwe kerk volgde het model van haar voorganger met een rechthoekige plattegrond en aan de beide lange zijden drie brede spits-boogvensters. De kerk kreeg een half ingebouwde toren aan de oostzijde en niet, zoals gebruikelijker was, aan de westzijde. De westmuur en de toren zijn versierd met een eenvoudig fries met getrapte bogen. In de toren hangt een zeer sober uitgevoerde middeleeuwse klok. De versiering beperkt zich tot drie touwbanden aan de bovenrand, verder zijn er geen opschriften, randschriften of afbeeldingen op aangebracht.
Deze klok hing aanvankelijk in de afgebroken toren, daarna in de dakruiter op de westmuur, en sinds 1908 in de nieuwe toren. “13
Een ander element uit de oude kerk dat eveneens van de oude naar de nieuwe kerk verhuisde, is de preekstoel. De kuip bezit boogpanelen met op de hoeken
gecanneleerde pilasters, deels met geschubd motief Dit type versiering, dat vooral gebruikelijk was in het midden van de zeventiende eeuw, treffen we ook aan bij de preekstoelen in de naburige dorpen Leegkerk (1647) en Niezijl (1651), evenals in Thesinge (1641). De versiering in Oostwold is echter veel eenvoudiger dan bij de andere drie. De oude kerk had een gebrandschilderd venster met het wapen van de familie Hamming en het jaartal 1779. Een beschrijving ervan is te vinden bij Pathuis. “14 Het glas is niet overgebracht naar de nieuwe kerk, maar lag jarenlang op de zolder van de pastorie. Ongeveer dertig jaar geleden is het i n bezit gekomen van de familie Hamming. “15
12 Groninger Archieven, weg. 175, inv. nr. 96, nummer 54/53 van ra/17 maart 1908. 13 A. Rots en H. de Olde, So menichmaelghij hoort den helderen clockenslach. Een inventarisatie van luid- en speel klokken in de provincie Groningen, Groningen 2005, p.120. 14 A. Pathuis, Groninger gedenkwaardigheden. Teksten, wapens en huismerken van 1298- 1814, Assen en Amsterdam 1977, nr. 3134. Tot aan de sluiting van de kerk in 2005 heeft de kerkelijke gemeente van Oostwold het oude zilveren avondmaalsstel bewaard. Het bevindt zich nu in de kerk van Hoogkerk. Het bestaat uit een beker en een schaal en dateert uit 1763. “16 Op beide voorwerpen is het wapen Van In- en Kniphuizen afgebeeld met als schildhouders twee omkijkende leeuwen. Ook is op beide dezelfde tekst gegraveerd: Willem Baron van In en Kniphuisen Heer van Nienoort, Enum en Aijckernu, Susanna Johanna Baronesse van In en Kniphuizen Geboren Alberda Vrouwe van Nienoort, Enum en Aijckema Hebben deese Beeker tot dienst van des Heeren Taavel Aan de kerke tot Oostwalt Gegeven den 22 februarij 1763. Daarnaast staat op de beker: Psalm 36:9. Gij, drenk ze uit den Beeker uwer Wellusten, en op de schotel: Joh. 6:35. Ik ben het brood des levens, die tot mij komt zal geenszins hongeren. Bij de sluiting werden eveneens de bijbels en de koperen doopschaal op stander overgebracht naar Hoogkerk.
Na de genoemde sluiting in 2005 werd de kerk van Oostwold verkocht aan de eigenaar van het nabijgelegen hotel-restaurant Het witte paard,
die het gebouw wilde inrichten als zaalruimte bij het hotel. Deze plannen werden evenwel nooit gerealiseerd, omdat het hotel in 2007 werd
verkocht en de nieuwe eigenaar de kerk niet wilde overnemen. Sinds januari 2008 is de kerk in het bezit van beeldend kunstenaar Peter Wortel.
15 Mededeling van J. Diepstra te Oostwold.
16 Pathuis, Groninger gedenkwaardigheden, 11r. 3135 en 3136.